Mạch gạch: Khoảng trống nhỏ nhưng ảnh hưởng lớn đến tổng thể

Mạch không chỉ là phần nằm giữa hai viên gạch. Nó là một phần của cách vật liệu được nhìn thấy.

01 — MẠCH GẠCH KHÔNG PHẢI LÀ “KHOẢNG TRỐNG”

Khi chọn gạch, người ta thường tập trung vào:

Màu sắc → Vân → Bề mặt → Kích thước → Format

Nhưng khi viên gạch đi vào không gian, giữa những viên gạch luôn tồn tại một yếu tố khác:

Joint — Mạch gạch.

Mạch có thể nhỏ đến mức gần như biến mất.

Nhưng cũng có thể trở thành một đường nét rõ ràng trong toàn bộ mặt phẳng.

Vì vậy:

Một viên gạch không được nhìn độc lập. Nó được nhìn cùng những viên gạch xung quanh và hệ mạch tạo nên bố cục.

Đặc biệt với Large Format — Gạch khổ lớn, Stone Look, Marble Look, Travertine, Cement Look hay Terrazzo, cách xử lý mạch có thể làm thay đổi đáng kể cảm giác về:

tỷ lệ;

nhịp;

độ liên tục;

chiều sâu;

mức độ liền mạch của vật liệu.

02 — JOINT LÀ MỘT PHẦN CỦA LAYOUT

Một viên gạch đẹp chưa tạo thành một mặt phẳng đẹp.

Cần đọc đồng thời:

Tile → Format → Layout → Joint

Gạch → Khổ → Bố trí → Mạch

Ví dụ cùng một format 600×1200 mm nhưng có thể tạo ra những cảm giác rất khác nhau tùy cách bố trí:

chạy thẳng;

so le;

định hướng theo trục không gian;

phối hợp với các format khác;

căn chỉnh theo kiến trúc;

thay đổi hướng lát giữa các khu vực.

Vì vậy, Joint — Mạch không thể tách rời Layout — Bố trí.

Mạch là nơi các viên gạch “gặp nhau”.

Layout là cách toàn bộ những điểm gặp nhau đó được tổ chức trong không gian.

03 — JOINT WIDTH: KHÔNG CHỈ LÀ MỘT CON SỐ

Joint Width — Chiều rộng mạch thường được nhìn như một thông số cần ghi trong specification.

Nhưng về mặt thiết kế, chiều rộng mạch còn tạo ra một hiệu ứng thị giác.

Mạch nhỏ

Có xu hướng làm mặt phẳng:

liền hơn;

ít bị chia nhỏ;

nhấn mạnh material continuity;

phù hợp với những thiết kế muốn vật liệu trở thành một trường bề mặt tương đối liên tục.

Mạch rõ hơn

Có thể làm nổi bật:

grid;

rhythm;

tỷ lệ viên gạch;

pattern;

cấu trúc layout.

Không có một chiều rộng mạch duy nhất phù hợp cho mọi viên gạch và mọi công trình.

Specification cần được đọc cùng:

Tile + Format + Geometry + Substrate + Layout + Application + Installation System

04 — MẠCH NHỎ KHÔNG CÓ NGHĨA LÀ “TỐT HƠN”

Đây là một điểm quan trọng.

Không nên biến:

Mạch càng nhỏ = càng cao cấp

thành một nguyên tắc chung.

Mạch là một Design Parameter — Tham số thiết kế.

Một không gian có thể chủ động sử dụng mạch rõ để tạo:

nhịp;

grid;

tỷ lệ;

pattern;

contrast.

Ngược lại, một không gian khác có thể muốn mạch ít nổi bật để nhấn mạnh:

Material Continuity — Tính liên tục của vật liệu.

Vì vậy, câu hỏi đúng không phải:

“Mạch bao nhiêu là đẹp nhất?”

mà là:

“Mạch nào phù hợp với viên gạch, layout và ý đồ kiến trúc này?”

05 — TILE GEOMETRY × JOINT

Khi nói về mạch, không thể chỉ nhìn vào chiều rộng mạch.

Cần quay lại viên gạch.

Tile Geometry — Hình học viên gạch bao gồm những yếu tố như:

Dimensions — Kích thước;

Thickness — Chiều dày;

Flatness — Độ phẳng;

Straightness of Sides — Độ thẳng cạnh;

Rectangularity — Độ vuông.

Đây là lý do KG-13 — Size / Thickness / Dimensions có liên hệ trực tiếp với MG.04.05.

Mạch không tồn tại độc lập.

Nó là phần nhìn thấy được của một bố cục được tạo nên từ nhiều viên gạch.

Khi geometry thay đổi, cách các viên gạch gặp nhau cũng thay đổi.

06 — LARGE FORMAT: MẠCH CÀNG TRỞ NÊN “DỄ THẤY”

Large Format — Gạch khổ lớn thường được lựa chọn để tạo những mặt phẳng vật liệu có ít gián đoạn hơn.

Ví dụ:

600×1200

750×1500

900×1800

1200×1200

Khi số lượng viên gạch trên một mặt phẳng giảm xuống, mỗi đường mạch có thể trở nên rõ hơn trong tổng thể layout.

Đặc biệt với những vật liệu có:

vân đá;

vân marble;

vân travertine;

texture cement;

terrazzo.

Khi đó, cần đọc đồng thời:

Format × Joint × Vein / Pattern × Architecture

Mục tiêu không phải là “xóa mạch”.

Mục tiêu là kiểm soát cách mạch xuất hiện trong tổng thể.

07 — JOINT × MATERIAL LANGUAGE

Đây là nơi kỹ thuật gặp thiết kế.

Một dòng:

Stone Look — Gạch hiệu ứng đá

có thể cần một layout và mạch khác với:

Cement Look — Gạch hiệu ứng xi măng.

Một dòng:

Marble Look — Gạch hiệu ứng marble

có thể cần đặc biệt chú ý đến:

hướng vân;

continuity;

alignment;

joint rhythm.

Với:

Travertine

hoặc

Terrazzo

mạch lại tham gia vào cách người nhìn đọc texture và pattern.

Vì vậy:

Joint là một phần của Material Language — Ngôn ngữ vật liệu.

Nó không chỉ nối các viên gạch.

Nó góp phần quyết định người nhìn cảm nhận mặt phẳng vật liệu như thế nào.

08 — GROUT: PHẦN NHÌN THẤY CỦA MẠCH

Nếu Joint là khoảng không gian được tổ chức giữa các viên gạch, thì:

Grout — Vật liệu chít mạch

là vật liệu hoàn thiện phần mạch đó.

Vì vậy, không nên đọc:

Tile + Joint

mà bỏ qua:

Grout.

Có thể hình dung:

Tile → Joint → Grout → Finished Surface

Gạch → Mạch → Vật liệu chít mạch → Bề mặt hoàn thiện

Grout có thể ảnh hưởng đến cách đường mạch được nhìn thấy trong tổng thể.

Màu grout tương đồng với gạch có thể làm mạch ít nổi bật hơn.

Màu grout tương phản có thể làm grid rõ hơn.

Đây là Visual Effect — Hiệu ứng thị giác, không phải một ranking về chất lượng.

09 — TILE COLOR × GROUT COLOR

Một nguyên tắc đơn giản nhưng có giá trị trong specification:

Màu gạch và màu grout cần được xem cùng nhau.

Ví dụ:

Tone-on-tone

Gạch và grout gần nhau về màu sắc.

→ Mạch có xu hướng ít nổi bật.

Contrast

Gạch và grout tương phản.

→ Mạch trở thành một đường nét rõ hơn.

Nhưng không nên chỉ chọn màu grout từ bảng màu riêng.

Cần xem actual tile sample — mẫu gạch thực tế cùng grout sample dưới điều kiện ánh sáng của không gian.

Đặc biệt với:

Matt;

Mould;

Texture;

Stone Look;

Cement Look;

Marble Look.

Bề mặt và ánh sáng có thể làm cảm nhận màu thay đổi.

10 — MẠCH TRÊN TƯỜNG VÀ MẠCH TRÊN SÀN

Moongres cung cấp porcelain cho cả:

Wall — Tường

và

Floor — Sàn.

Vì vậy, Joint & Grout cũng cần được đọc theo application.

Trên tường, mạch có thể tham gia vào:

tỷ lệ chiều cao;

alignment;

architectural grid;

relationship với cửa, niche, thiết bị.

Trên sàn, mạch có thể tham gia vào:

hướng di chuyển;

trục không gian;

layout;

transition giữa các khu vực;

relationship với kiến trúc.

Cùng một viên gạch không có nghĩa là mọi cách bố trí mạch đều giống nhau.

11 — JOINT × ARCHITECTURAL GRID

Một trong những cách đọc mạch có giá trị nhất là:

Đừng chỉ nhìn mạch của viên gạch. Hãy nhìn mạch của kiến trúc.

Một layout tốt có thể được căn theo:

trục cửa;

trục tường;

cột;

vách;

furniture line;

circulation;

architectural axis.

Khi đó, Joint không còn là những đường ngẫu nhiên giữa các viên gạch.

Nó trở thành một phần của:

Architectural Grid — Lưới tổ chức kiến trúc.

Đây là lý do layout cần được xem xét từ giai đoạn thiết kế, thay vì đợi đến lúc thi công mới quyết định.

12 — JOINT × CUTTING

Khi bố trí gạch, không chỉ quan tâm:

“Có đủ viên không?”

Mà cần xem:

điểm bắt đầu;

điểm kết thúc;

kích thước phần cắt;

vị trí phần cắt;

sự cân đối hai bên;

alignment giữa các bề mặt.

Một layout có thể sử dụng đúng sản phẩm nhưng vẫn tạo cảm giác không đẹp nếu phần cắt ở các vị trí quan trọng bị xử lý thiếu cân đối.

Vì vậy:

Tile Quantity ≠ Layout Quality

Đủ gạch ≠ Layout tốt.

13 — GROUT KHÔNG THAY THẾ ĐƯỢC JOINT DESIGN

Một hiểu lầm thường gặp là:

“Chọn grout đẹp thì mạch sẽ đẹp.”

Nhưng Grout chỉ là một thành phần.

Tổng thể được quyết định bởi:

Tile + Geometry + Joint + Layout + Grout + Architecture

Grout không thể “sửa” một layout không phù hợp.

Ngược lại, một layout được specification tốt sẽ tạo nền tảng để grout hoàn thiện đúng ý đồ.

14 — JOINT KHÔNG CHỈ CÓ MỘT LOẠI

Trong specification thực tế, cần phân biệt các khái niệm khác nhau thay vì gọi tất cả là “mạch”.

Tile Joint — Mạch giữa các viên gạch

Khoảng cách được tổ chức giữa các viên tile.

Movement Joint — Mạch chuyển vị

Một khái niệm khác liên quan đến chuyển vị của hệ hoàn thiện.

Perimeter Joint — Mạch biên

Liên quan đến vùng tiếp giáp với biên hoặc cấu kiện khác.

Không được đánh đồng:

Tile Joint = Movement Joint

và không được dùng một thuật ngữ để thay thế cho thuật ngữ khác.

Các yêu cầu cụ thể cần được specification theo hệ thống và điều kiện công trình.

15 — TỪ VIÊN GẠCH ĐẾN MẶT PHẲNG

Có thể đọc toàn bộ quá trình như sau:

Tile

↓

Format

↓

Geometry

↓

Layout

↓

Joint

↓

Grout

↓

Finished Surface

↓

Architecture

Mỗi bước đều ảnh hưởng đến cách vật liệu cuối cùng được nhìn thấy.

Đó là lý do:

Specification một viên gạch chưa đủ. Cần specification cả cách viên gạch được tổ chức trên mặt phẳng.

16 — MOONGRES FRAMEWORK

Trước khi chốt Joint & Grout, Moongres đề xuất đọc qua 7 câu hỏi:

01 — TILE

Viên gạch là gì?

02 — FORMAT

Khổ nào?

03 — GEOMETRY

Geometry của sản phẩm như thế nào?

04 — LAYOUT

Bố trí theo trục nào?

05 — JOINT

Mạch muốn nổi bật hay hòa vào mặt phẳng?

06 — GROUT

Màu và tính chất grout có phù hợp với tổng thể không?

07 — ARCHITECTURE

Mạch có đang hỗ trợ hay phá vỡ ý đồ kiến trúc?

17 — KHI MẠCH “BIẾN MẤT”

Một mặt phẳng đẹp không nhất thiết là mặt phẳng không nhìn thấy mạch.

Trong một số thiết kế:

Joint disappears

có thể là Design Intent.

Nhưng trong thiết kế khác:

Joint becomes visible

lại chính là Design Intent.

Ví dụ:

Grid architecture

có thể cần mạch rõ.

Trong khi:

Monolithic Stone Look

có thể ưu tiên cảm giác liên tục hơn.

Vì vậy:

Mạch không cần biến mất. Mạch cần xuất hiện đúng cách.

18 — KẾT LUẬN

Một viên gạch chỉ là điểm bắt đầu.

Khi đi vào công trình, nó trở thành một phần của một mặt phẳng được tạo bởi:

Tile + Format + Layout + Joint + Grout + Architecture

Gạch + Khổ + Bố trí + Mạch + Chít mạch + Kiến trúc

Mạch có thể rất nhỏ.

Nhưng nó ảnh hưởng đến:

tỷ lệ;

nhịp;

grid;

material continuity;

visual perception;

architectural language.

Vì vậy, câu hỏi không nên chỉ là:

“Mạch bao nhiêu là đẹp?”

Mà là:

“Với viên gạch này, format này và không gian này, mạch nên được tổ chức như thế nào để giữ đúng Material Language và Design Intent?”

Đó cũng là lúc:

Thi công không còn đứng ngoài thiết kế.

Nó trở thành một phần của thiết kế.

TỪ MG.04.05 ĐẾN BÀI TIẾP THEO

MG.04.06 — Wet Area System

Gạch chỉ là một phần của hệ chống thấm và hoàn thiện

Sau khi hiểu:

Tile → Substrate → Adhesive → Format → Joint → Grout

bước tiếp theo là hiểu điều gì xảy ra khi viên gạch đi vào:

Wet Area — Khu vực ẩm ướt.