KG-03 — Full Body, Homogeneous, Double Loading, Pebble Salt, Glazed & Unglazed: Đọc đúng cấu tạo thân và bề mặt gạch porcelain

Vì sao cùng là gạch porcelain nhưng cách gọi về “thân gạch” lại khác nhau?

Khi đọc catalogue hoặc hồ sơ vật liệu, có thể gặp những thuật ngữ như:

Homogeneous · Full Body · Through-body · Double Loading · Double Charge · Pebble Salt · Salt & Pepper · Glazed · Unglazed

Đây là những thuật ngữ được sử dụng khi mô tả gạch porcelain, nhưng không phải tất cả đều nói về cùng một đặc tính của viên gạch.

Một số thuật ngữ mô tả nhóm/phân loại sản phẩm; một số nói về cấu tạo thân; một số mô tả đặc tính hình ảnh của thân; còn Glazed và Unglazed nói về cấu tạo bề mặt.

Đặc biệt, từ Homogeneous có thể gây nhầm lẫn:

• Trong tài liệu của một số nhà sản xuất, Homogeneous được dùng như tên một nhóm gạch, có thể gắn với porcelain và Water Absorption (Độ hút nước) ≤0,5%.
• Trong ngôn ngữ vật liệu của KTS, nhà thiết kế và specification (Chỉ định kỹ thuật / hồ sơ chỉ định vật liệu), Homogeneous có thể được hiểu là gạch đồng chất, tức màu sắc hoặc vật liệu có tính đồng nhất xuyên suốt thân.
• Khi specification yêu cầu “Homogeneous tile cho khu vực public”, đôi khi ý định thực tế lại là Full Body / Through-body.

Vì vậy, cách đọc an toàn không phải là:

Homogeneous = Full Body = Unglazed

mà là:

Tên gọi → Cấu tạo thân → Cấu tạo bề mặt → Finish (Hoàn thiện bề mặt) → Performance → Application (Ứng dụng)

Trước tiên: Porcelain và BIa nói gì?

Porcelain tile (Gạch porcelain) là gạch ceramic được nung và vitrify ở mức cao, với Water Absorption (Độ hút nước) ≤0,5% theo định nghĩa trong ISO 13006:2018.

Trong hệ phân loại của ISO 13006:2018, BIa là nhóm gạch dry-pressed (ép khô) có Water Absorption ≤0,5%.

Do đó:

BIa / W.A. ≤0,5% cho biết đặc tính hút nước và phương pháp tạo hình trong hệ phân loại; không cho biết viên gạch là Full Body, Double Loading, Glazed hay Unglazed.

ISO cũng tách riêng yêu cầu và phép thử cho nhiều đặc tính khác của gạch, vì vậy không nên dùng một chỉ tiêu duy nhất để suy ra toàn bộ cấu tạo hoặc khả năng sử dụng của sản phẩm.

Homogeneous là gì?

Homogeneous – gạch đồng chất

Homogeneous theo nghĩa vật liệu có thể được hiểu là đồng nhất về thành phần, màu sắc hoặc đặc tính của thân gạch, đặc biệt khi nói đến sự đồng nhất xuyên qua chiều dày viên gạch.

Tuy nhiên, đây là thuật ngữ có cách sử dụng khác nhau giữa các nhà sản xuất và thị trường.

Có tài liệu kỹ thuật sử dụng Homogeneous như tên một nhóm sản phẩm có Water Absorption ≤0,5%; trong ngữ cảnh thiết kế/vật liệu, thuật ngữ này có thể được hiểu gần với “gạch đồng chất”.

Vì vậy:

Không nên xem Homogeneous là một phân loại ISO độc lập tương đương với BIa.

Và cũng không nên chỉ nhìn chữ Homogeneous rồi kết luận:

“Đây chắc chắn là Full Body.”

Cách đọc đúng

Khi gặp một sản phẩm ghi Homogeneous, hãy kiểm tra thêm:

• Body / Tile Body – thân gạch
• Full Body / Through-body – thông tin về tính xuyên suốt của màu/vật liệu
• Water Absorption – độ hút nước
• Glazed / Unglazed – cấu tạo bề mặt
• Finish – hoàn thiện bề mặt
• Các Performance Data – dữ liệu hiệu năng

Đây là đặc biệt quan trọng khi Homogeneous xuất hiện trong specification cho khu vực public.

Full Body và Through-body là gì?

Full Body / Through-body – thân gạch xuyên suốt

Full Body và Through-body thường được dùng để mô tả gạch mà màu sắc hoặc vật liệu đặc trưng được duy trì xuyên qua chiều dày thân gạch.

Có thể hình dung:

FULL BODY / THROUGH-BODY

Ý nghĩa quan trọng nhất của cấu tạo này là khi bề mặt bị mài mòn hoặc viên gạch bị sứt/mẻ, sự khác biệt giữa vùng bề mặt và phần thân có thể ít rõ rệt hơn, tùy vào màu sắc và thiết kế của sản phẩm.

Tuy nhiên:

Full Body không phải là một cấp chất lượng cao hơn mặc định.

Cấu tạo Full Body cũng không tự động chứng minh:

• chống mài mòn cao hơn mọi glazed porcelain;
• cường độ cao hơn mọi glazed porcelain;
• chống trượt tốt hơn;
• phù hợp với mọi khu vực public.

Những điều này vẫn phải được đánh giá bằng Performance Data của sản phẩm.

Các tài liệu kỹ thuật hiện nay cũng lưu ý rằng glazed porcelain có thể đạt khả năng chống mài mòn rất tốt; vì vậy không nên tạo một thứ hạng đơn giản “Full Body tốt hơn Glazed”.

Homogeneous có giống Full Body không?

Không nên mặc định là giống nhau

Đây là điểm quan trọng nhất của bài viết.

Có những tài liệu trong ngành sử dụng Homogeneous và Full Body gần như đồng nghĩa khi nói về gạch đồng chất, nhưng cách dùng Homogeneous trên thị trường rộng hơn.

Vì vậy, Moongres nên đọc:

Khi khách nói:

“Công trình public cần Homogeneous.”

Không nên chỉ trả lời:

“Dạ, gạch này Homogeneous.”

Mà nên xác nhận:

“Yêu cầu Homogeneous ở đây có phải yêu cầu Full Body / Through-body, tức màu hoặc vật liệu phải xuyên suốt thân gạch, hay Homogeneous đang được dùng theo tên nhóm sản phẩm?”

Câu hỏi này giúp làm rõ cách dùng thuật ngữ khi chuyển từ catalogue sang specification.

Double Loading / Double Charge – gạch 2 da là gì?

Double Loading / Double Charge được mô tả là công nghệ/cấu tạo gồm hai lớp vật liệu được ép cùng nhau trong quy trình sản xuất. Trong cách gọi thị trường Việt Nam có thể gặp tên gạch 2 da.

Một cách hình dung đơn giản:

DOUBLE LOADING

Lớp phía trên có thể được thiết kế để tạo màu sắc, hạt hoặc hiệu ứng thẩm mỹ; phía dưới là lớp body nền.

Một số sản phẩm Double Loading có lớp trên tương đối dày, nhưng không có một chiều dày cố định áp dụng cho mọi Double Loading tile. Nếu cần con số cụ thể, phải xem tài liệu kỹ thuật của chính sản phẩm.

Double Loading có phải Full Body không?

Không nên mặc định.

Nếu cấu tạo có hai lớp khác nhau, việc gọi sản phẩm là Full Body / Through-body phải dựa trên cách nhà sản xuất khai báo cấu tạo thực tế.

Do đó:

Double Loading ≠ Full Body

và:

Double Loading ≠ Glazed / Unglazed

Đây là hai câu hỏi khác nhau.

Pebble Salt / Salt & Pepper – thân muối tiêu là gì?

Pebble Salt / Salt & Pepper là các thuật ngữ được sử dụng để mô tả đặc tính dạng hạt, chấm hoặc ‘muối tiêu’ của thân gạch.

Ví dụ:

PEBBLE SALT / SALT & PEPPER BODY

Thuật ngữ này chủ yếu nói về Body Character – đặc tính hình ảnh của thân.

Vì vậy:

Pebble Salt không tự động có nghĩa là Full Body.

và cũng:

Pebble Salt không tự động có nghĩa là Unglazed.

Pebble Salt có thể Glazed không?

Pebble Salt / Salt & Pepper có thể xuất hiện trong các cấu hình bề mặt khác nhau; vì vậy cần kiểm tra Surface Construction (Cấu tạo bề mặt) của sản phẩm cụ thể thay vì suy luận Glazed hay Unglazed từ tên gọi của body.

Do đó không nên suy luận:

Pebble Salt = Unglazed

Đây chính là lý do cần tách Body khỏi Surface Construction.

Soluble Salt – “gạch 1 da” nằm ở đâu?

Soluble Salt là một phương pháp/công nghệ trang trí sử dụng dung dịch muối hòa tan để tạo hiệu ứng theo quy trình sản xuất cụ thể.

Thuật ngữ Soluble Salt nên được đọc như một công nghệ trang trí, không phải một định nghĩa đồng nghĩa với Full Body hoặc Unglazed.

Trong thị trường Việt Nam, có thể gặp cách gọi:

“gạch 1 da”

Tuy nhiên, “1 da” là cách gọi thương mại/thị trường và không nên được xem là một thuật ngữ phân loại tiêu chuẩn tương đương với Soluble Salt.

Điểm cần nhớ:

Soluble Salt ≠ Full Body

và không nên chỉ từ chữ “Soluble Salt” để kết luận cấu tạo thân hoặc bề mặt của một mã hàng cụ thể.

Glazed và Unglazed là gì?

Đây là cấu tạo bề mặt, không phải tên gọi của cấu tạo thân.

Glazed – gạch có lớp men phủ trên bề mặt

Glazed porcelain là gạch porcelain có một lớp glaze – lớp men phủ trên bề mặt viên gạch trước quá trình nung.

Lớp glaze là một phần của cấu tạo bề mặt và có thể tạo ra hoặc hỗ trợ:

• màu sắc;
• hoa văn;
• độ bóng;
• hiệu ứng bề mặt;
• các đặc tính bề mặt nhất định.

Không có một chiều dày lớp glaze cố định áp dụng cho mọi glazed tile.

Vì vậy, nếu cần biết chính xác lớp glaze dày bao nhiêu, không nên lấy một con số chung cho toàn bộ ngành mà cần kiểm tra Technical Datasheet hoặc thông tin kỹ thuật của từng sản phẩm.

Điều quan trọng hơn:

Glazed không đồng nghĩa với dễ mòn.

Khả năng chống mài mòn của bề mặt glazed phải được đánh giá theo sản phẩm và phép thử phù hợp. ISO 13006 phân biệt các yêu cầu liên quan đến surface abrasion của glazed tiles và deep abrasion của unglazed tiles, vì vậy không nên dùng chữ “glazed” để tự suy ra độ bền bề mặt.

Unglazed – gạch không có lớp glaze riêng trên bề mặt

Unglazed porcelain là gạch không có lớp glaze riêng phủ trên bề mặt.

Trong các dòng through-body truyền thống, cấu tạo thường là unglazed, với màu/vật liệu của thân tiếp tục lên bề mặt.

Tuy nhiên, cần phân biệt:

Unglazed là thông tin về bề mặt.

Full Body / Through-body là thông tin về tính xuyên suốt của thân.

Hai khái niệm này liên quan nhưng không phải cùng một câu hỏi.

Vậy Full Body có phải Unglazed không?

Trong cách hiểu truyền thống của Through-body: thường là Unglazed

Through-body porcelain theo nghĩa chặt thường được mô tả là vật liệu không có lớp glaze riêng, với màu/vật liệu chạy xuyên qua thân.

Nhưng trong thực tế thương mại hiện nay, các thuật ngữ Full Body, Color Body, Through-body, Glazed Color Body đôi khi được sử dụng khác nhau giữa các nhà sản xuất và thị trường.

Vì vậy, nguyên tắc Moongres nên dùng là:

Không suy ra Glazed/Unglazed chỉ từ một tên gọi về Body. Hãy đọc Surface Construction của chính sản phẩm.

Đặc biệt, một body có màu đồng nhất hoặc Salt & Pepper không có nghĩa bề mặt bắt buộc phải Unglazed.

Bảng tổng hợp: mỗi thuật ngữ đang trả lời câu hỏi nào?

Có thể một viên gạch mang nhiều thuật ngữ cùng lúc không?

Có. Đây là điều bình thường.

Ví dụ đọc các lớp thông tin — cần xác nhận cấu hình của sản phẩm cụ thể:

Trường hợp 1

BIa + Homogeneous + Pebble Salt + Glazed + Matt

Có thể hiểu:

• BIa → phân loại;
• Homogeneous → cách nhà sản xuất mô tả sản phẩm;
• Pebble Salt → đặc tính của body;
• Glazed → bề mặt có lớp men;
• Matt → hoàn thiện bề mặt.

Trường hợp 2

BIa + Full Body / Through-body + Salt & Pepper + Unglazed + Matt

Ở đây:

• Full Body / Through-body → màu/vật liệu xuyên thân;
• Salt & Pepper → đặc tính hạt;
• Unglazed → không có lớp glaze riêng;
• Matt → bề mặt mờ.

Trường hợp 3

BIa + Double Loading + Glazed + Matt

Ở đây:

• Double Loading → cấu tạo hai lớp;
• Glazed → bề mặt có lớp men;
• Matt → hoàn thiện mờ.

Các tổ hợp trên minh họa cách đọc từng lớp thông tin; cấu hình BIa, thân, bề mặt và Finish cần được xác nhận theo sản phẩm cụ thể.

Khi khách nói “Homogeneous cho khu vực public”, nên hiểu thế nào?

Trong thực tế thương mại, thuật ngữ này có thể được sử dụng theo nhiều cách trong specification.

Nếu khách nói:

“Khu vực public cần Homogeneous.”

có thể họ đang muốn nói một trong hai điều:

Cách hiểu A — Homogeneous theo tên nhóm sản phẩm

Họ đang yêu cầu một dòng gạch mà nhà sản xuất gọi là Homogeneous, có thể đi cùng yêu cầu W.A. thấp.

Cách hiểu B — Homogeneous theo nghĩa vật liệu

Họ muốn gạch đồng chất / Full Body / Through-body, tức màu/vật liệu thân không tạo tương phản lớn khi bề mặt bị sứt mẻ hoặc hao mòn.

Hai yêu cầu này không hoàn toàn giống nhau.

Vì vậy, câu hỏi nên dùng trong specification là:

“Yêu cầu Homogeneous của dự án đang được hiểu theo tên nhóm sản phẩm hay yêu cầu Full Body / Through-body về cấu tạo thân?”

Nếu khách xác nhận Full Body / Through-body, khi đó mới kiểm tra trực tiếp thông tin Body của từng mã.

Public / High Traffic (Mật độ đi lại cao) có nhất thiết phải Full Body?

Không nên đặt thành quy tắc tuyệt đối.

Full Body / Through-body có thể có lợi về mặt tính liên tục màu/vật liệu của thân, đặc biệt khi dự án quan tâm đến khả năng nhìn thấy sự khác biệt màu sắc tại vùng bị sứt hoặc hao mòn.

Nhưng khả năng phù hợp với public/high traffic phải được đánh giá trên cả hệ dữ liệu:

Body

• Full Body / Through-body?
• Homogeneous?
• Double Loading?
• Body Character?

Surface

• Glazed?
• Unglazed?
• Matt?
• Polished?
• Texture?

Performance

• Water Absorption – Độ hút nước
• Abrasion / Wear Resistance – Khả năng chống mài mòn
• Slip Resistance – Khả năng chống trượt
• Breaking Strength – Cường độ phá hủy
• Modulus of Rupture (MOR) – Mô đun phá hủy
• Chemical Resistance – Khả năng kháng hóa chất
• Stain Resistance – Khả năng kháng vết bẩn

Một glazed porcelain có dữ liệu phù hợp vẫn có thể được sử dụng trong khu vực thương mại hoặc public; không thể chỉ dựa vào việc sản phẩm có hay không có Full Body để kết luận suitability.

ISO 13006 cũng không coi nhóm phân loại theo Water Absorption là chỉ báo trực tiếp cho một ứng dụng cụ thể; các đặc tính như độ hút nước, cường độ, mài mòn và các đặc tính bề mặt cần được xem xét riêng.

Với gạch Moongres đang cung cấp, nên giải thích thế nào?

Trong danh mục sản phẩm Moongres, nhiều dòng porcelain được cung cấp thuộc nhóm có Water Absorption (Độ hút nước) dưới 0,5%; thông số cụ thể cần được kiểm tra theo từng sản phẩm và tài liệu kỹ thuật tương ứng.

Trong catalogue của nhà sản xuất, các sản phẩm này có thể được gọi là Homogeneous.

Điều đó không có nghĩa tất cả các sản phẩm được gọi Homogeneous đều phải được hiểu là Full Body khi đưa vào specification.

Ngược lại, nếu khách hàng yêu cầu:

“Homogeneous / Full Body cho khu vực public”

thì Moongres cần xác nhận ý định kỹ thuật trước khi đề xuất mã hàng.

Đây là cách bảo vệ cả hai phía:

• KTS/specifier nhận đúng loại vật liệu họ đang yêu cầu;
• CĐT hiểu đúng cấu tạo sản phẩm;
• Nhà cung cấp không biến một thuật ngữ thương mại thành một cam kết kỹ thuật không có căn cứ.

Framework Moongres: NAME → EVIDENCE → DECISION

Để đọc một viên gạch porcelain, có thể dùng ba bước:

NAME — Tên gọi

Nhà sản xuất đang gọi sản phẩm là:

Homogeneous / Full Body / Double Loading / Pebble Salt / Glazed…

EVIDENCE — Bằng chứng

Kiểm tra:

Body + Surface + Finish + Performance Data

Không dừng ở tên gọi.

DECISION — Quyết định

Đối chiếu với:

Application + Traffic + Environment + Maintenance + Specification

Nói cách khác:

Tên gọi giúp nhận diện.

Dữ liệu giúp kiểm chứng.

Ứng dụng giúp đưa ra quyết định.

Checklist nhanh khi đọc specification

Nếu specification ghi:

“Homogeneous porcelain tile”

Hãy kiểm tra:

1. Homogeneous đang được dùng theo nghĩa nào?
2. Có yêu cầu Full Body / Through-body không?
3. Body thực tế là gì?
4. Glazed hay Unglazed?
5. Finish là gì?
6. Performance Data có phù hợp với khu vực sử dụng không?

Nếu specification ghi:

“Full Body porcelain tile”

Yêu cầu về body đã rõ hơn, nhưng vẫn cần kiểm tra:

• Water Absorption;
• Breaking Strength;
• MOR;
• Abrasion / Wear Resistance;
• Slip Resistance;
• Surface;
• Finish;
• Application conditions.

Tóm tắt nhanh

Kết luận

Các thuật ngữ trên mô tả những lớp thông tin khác nhau của viên gạch, vì vậy một sản phẩm có thể đồng thời được mô tả bằng nhiều thuật ngữ — tùy vào cấu tạo thân, đặc tính body, cấu tạo bề mặt và Finish.

Chúng nằm ở những tầng thông tin khác nhau:

Classification

Porcelain / BIa

↓

Body

Homogeneous / Full Body / Through-body / Double Loading

↓

Body Character

Pebble Salt / Salt & Pepper / thân trắng ngà…

↓

Surface Construction

Glazed / Unglazed

↓

Finish

Matt / Polished / Lappato / Mould / Texture

↓

Performance

W.A. / Breaking Strength / MOR / Abrasion / Slip / Chemical / Stain

↓

Application

Residential / Hospitality / F&B / Commercial / Public / Outdoor…

Vì vậy, khi gặp một yêu cầu như “Homogeneous cho khu vực public”, điều quan trọng không phải chỉ là tìm một sản phẩm có chữ Homogeneous trong catalogue.

Điều quan trọng là xác định:

Khách hàng đang yêu cầu Homogeneous theo tên gọi sản phẩm, hay thực sự đang yêu cầu Full Body / Through-body về cấu tạo thân?

Đó là khác biệt giữa đọc tên gạch và đọc đúng vật liệu trước khi đưa vào specification.